1 - اكثر متقدمين و متأخرين طرفدار اصالة البراءة هستند 2 - گروهى از متأخر المتأخرين از قبيل محقق سبزوارى و شريف العلماء مازندرانى و . . . احتياطى شده‌اند . مرحوم شيخ اعظم ره قول مشهور را برگزيده و مىفرمايد : مختار ما جريان اصل برائت است و بر اين مدّعا دو دليل داريم : 1 - عقلى 2 - نقلى و به عبارت بهتر هم برائت عقليّه در مقام جارى مىشود و هم برائت نقليّه و اخبار برائت . دليل اوّل يا برائت عقليّه : سابقا گفتيم برائت عقليه از سوى اصوليّين به شيوه‌هاى مختلف عرضه شده و كاملترين آنها همين روش شيخ ره است كه از راه قبح عقاب بلا بيان پيش آمدند و فرمودند : عقاب بدون بيان قبيح است « صغرى » و كار قبيح از مولاى حكيم صادر نمىشود « كبرى » پس عقاب بدون بيان از مولاى حكم صادر نمىشود « نتيجه » تطبيق اين كبراى كلّى بر ما نحن فيه يعنى شك در جزئيّت اينست كه : فرض كنيد مولا ما را به مركّبى امر نموده مثلا فرموده : نماز بخوانيد ، حج بجا آوريد و . . . و ما نسبت به قسمتى از اجزاء اين مركّب علم داريم يعنى مىدانيم كه مثلا نه جزء در مركّب صلاة دخالت دارد كه عبارت باشند از : تكبيرة الاحرام ، قرائت ، ركوع ، سجود ، و . . . ولى نسبت به جزء دهم كه مثلا سوره باشد يا قنوت يا استعاذه و . . . شك كرديم كه آيا اين هم جزء نماز هست و داخل در آن مركب مىباشد يا خير ؟ بدنبال اين احتمال تمام تلاش خويش را به كار بسته و در ميان ادلّه